Hoektandfracturen (deel 2)

© LiSAR

.Directe pulpa-overkapping

Bij deze techniek wordt eerst het bovenste deel van het pulpaweefsel dat het dichtst bij de fractuurranden ligt en dus geïnfecteerd is geamputeerd.
Op het verse wondoppervlak (dat net als elke andere verse wond fiks zal bloeden) eerst een laagje calciumhydroxide aangebracht. Calciumhydroxide is een poeder dat veel bouwstenen bevat die het pulpaweefsel kan gebruiken om zich te herstellen en om nieuw tandbeen of dentine aan te maken. Tevens kan het gebruikt worden om de bloeding van het verse wondoppervlak te stelpen. In feite kan het dus gezien worden als een soort wondverband. Boven op dit wondverband komt een eerste vulling van glasionomeercement. Dat is een tandheelkundig materiaal dat als grote voordeel heeft dat het zelf hecht aan het tandbeen. Dat heeft tot gevolg dat het met dit cement mogelijk is om een perfecte afsluiting te maken die geen enkele lekkage toestaat.
Helaas is dit cement niet sterk genoeg om als uiteindelijke vulling dienst te doen, bij het pakwerk zou het veel te snel afslijten. Daarom komt er bovenop dit glasionomeercement de uiteindelijke toplaag van twee componenten composiet.
Na het aanbrengen van de vulling wordt het restant van de tand zodanig afgewerkt dat er ronde, vloeiende randen ontstaan en de tand zo goed mogelijk bestand is tegen de zware belastingen die optreden bij het pakwerk.

Doel hierbij is een functioneel herstel en geen esthetisch volmaakt herstel, de tand zal in de regel dus iets stomper worden dan dat de oorspronkelijke tand was. In principe zou het zeker mogelijk zijn om met vulmaterialen of kronen de oorspronkelijke tand perfect na te bootsen, in de praktijk blijkt echter dat zo'n kunstmatige opbouw altijd zwakker is dan, de oorspronkelijke tand, die al niet bestand bleek te zijn tegen de zware belasting. Bij een kunstmatige opbouw resulteert dit al snel in opnieuw fractureren. Als laatste handeling wordt dan de geprepareerde en gevulde tand gepolijst om een zo glad mogelijk oppervlak te krijgen.
De gehele behandeling wordt uitgevoerd onder algehele narcose. De meest veilige methode van narcose tijdens tandheelkundige ingrepen is de inhalatieanesthesie.Daarbij wordt de hond via een buisje dat in de luchtpijp is geschoven een gasmengsel toegediend dat de anesthesie bewerkstelligt. Het grote voordeel van deze methode is dat de hond precies genoeg gas kan worden toegediend om een anesthesiediepte te geven die op dat moment noodzakelijk is. Bij het amputeren van de pulpa, dat het meest pijnlijke deel van de ingreep is, moet de anesthesie dieper zijn dan tijdens de rest van de behandeling. Middels het gasmengsel is precies te bepalen hoe diep de anesthesie is.
Een tweede voordeel is dat de hond na de behandeling snel weer wakker is.
Een reden te meer om te kiezen voor gasanesthesie is dat door de buis, die in de keel voorkomt dat water en speeksel uit de bek in de keel en eventueel de luchtpijp lopen. Zeker als bij het gebruik van de airrotor, de tandartsboor met een snelheid van 400.000 toeren per minuut de waterkoeling gebruikt wordt is het risico dat water bij de patiënt, die niet kan slikken omdat die onder anesthesie is, in de luchtpijp loopt levensgevaarlijk groot.

Omdat het gebied rond de wortelpunt al het nodige te verwerken krijgt aan zwelling en overbelasting ten gevolge van de fractuur, is het verstandig om de hond een korte periode van rust te geven (1 tot 2 weken) voordat weer aan het pakwerk gedacht kan worden.
Om na te gaan of het pulpaweefsel intact blijft na de behandeling is het raadzaam om op te letten of de tand na de behandeling verkleurt. Als de tand in de maanden na de behandeling blauwzwart verkleurt over de gehele lengte van de tand is dat een duidelijke aanwijzing voor het afsterven van de pulpa.

Volledige zekerheid over de conditie van de pulpa geeft een röntgenfoto, die het beste gemaakt kan worden 6 tot 9 maanden na de behandeling. Als het pulpaweefsel is afgestorven geeft dat op de röntgenfoto een duidelijke opheldering te zien rondom de wortelpunt. Het is dan mogelijk een behandeling in te stellen in een vroeg stadium, voordat eventuele abcessen zijn ontstaan.

Bij onverhoopt afsterven van de pulpa zal een wortelkanaalbehandeling moeten worden uitgevoerd. In de praktijk blijkt vaak bij een hond, waarbij een van de hoektanden sterk in lengte is afgenomen ten gevolge van een fractuur, een zodanig gewijzigde belasting van de kaken op te treden dat ook de nog intacte hoektand in de andere kaakhelft fractureert. Er moet dan ook bij elke hoektandfractuur overwogen worden of preventief inkorten van de tegenoverliggende tand in de andere kaakhelft noodzakelijk is. Het grote voordeel van preventief inkorten is dat precies bepaald kan worden hoe het vlak van inkorten loopt en dat de omstandigheden steriel kunnen zijn. Tevens wordt voorkomen dat de hond binnen korte tijd een tweede keer onder anesthesie zou moeten voor behandeling van de andere gefractureerde tand.

Deel 1