|
|
©
LiSAR
Een van de meest voorkomende blessures bij honden die voor pakwerk gebruikt
worden is een hoektandfractuur.
Door de enorme belastingen die op een hoektand komen te staan tijdens het pakwerk breekt
een deel van de hoektand af. Ook bijten op traliewerk of stenen kan echter gemakkelijk
leiden tot een hoektandfractuur. In dit artikel wordt de behandeling van hoektandfractuur
beschreven.
Behandeling
Bij de behandeling van een hoektandfractuur is het heel
belangrijk om te weten hoe lang de fractuur al bestaat.
In principe is een verwonding aan de pulpa, het levende weefsel van de tand, niet anders
dan een andere verwonding. De reactie van het lichaam op die verwonding is dus ook
hetzelfde.
Direct na de verwonding zal het weefsel van het wortelkanaal, dat voornamelijk uit
bloedvaten en zenuwweefsel bestaat, opzwellen. Bij een verwonding van de huid zwelt het
weefsel ook, die zwelling kan echter ergens heen.
Bij zwelling van het wortelkanaal zit het zwellende weefsel echter opgesloten in het harde
omhulsel van de tand. De zwelling kan dus niet goed weg. Vooral in de wortelpunt, het
smalste deel van het wortelkanaal, zullen door de zwelling de bloedvaten worden afgeklemd.
Als gevolg van de afklemming van de bloedvaten raakt de rest van de pulpa dus afgesneden
van de bloedtoevoer en ontstaat er een zuurstoftekort. Door dit zuurstoftekort zwelt het
weefsel van de pulpa nog meer op en drukt dus nog meer bloedvaten dicht.
Het gevolg van deze reactie is dat er een vicieuze cirkel
ontstaat die er toe leidt dat het pulpaweefsel afsterft. Als het pulpaweefsel is
afgestorven kan het zenuwweefsel in de pulpa geen pijnsignalen meer doorgeven aan de
hersenen, dus de pijn zal verdwijnen. Naarmate de tijd verstrijkt zullen echter produkten
die bij het afsterven vrijkomen via de wortelpuntopening naar de kaak lekken. Als gevolg
daarvan lost het kaakbot op en op den duur komt de tand los in de kaak te staan. Ook
ontstaan er vaak abcessen rondom de wortelpunt die door het kaakbot heenvreten en zich een
weg naar buiten zoeken.
Kortom, een onbehandelde hoektandfractuur leidt op den duur
altijd tot problemen.
Bij mensen duurt de reactie van het pulpaweefsel maar enkele
uren, daarna sterft het snel af. Bij honden is de opening aan de wortelpunt echter veel
wijder dan bij mensentanden, er zal dus minder snel zoveel zwelling zijn dat het
wortelkanaal volledig van doorbloeding wordt afgesloten. Bij jonge, gezonde honden blijkt
het wel tot enkele weken te kunnen duren voordat het wortelkanaal afsterft.
Als het pulpaweefsel nog levensvatbaar is kan er een minder ingrijpende behandeling worden
uitgevoerd. Er kan dan worden volstaan met het amputeren van het bovenste deel van het
wortelkanaal, dat geïnfecteerd is, het restant blijft in de tand aanwezig.
Doel van deze behandeling, die "directe pulpa-overkapping" heet, is om een
levende tand te houden.
Als een behandeling te laat wordt ingesteld en het pulpaweefsel is reeds afgestorven, dan
zal een uitgebreidere behandeling moeten worden ingesteld, de zogenaamde wortelkanaalbehandeling of zenuwbehandeling. Al het pulpaweefsel
moet dan worden verwijderd en worden vervangen dooreen kunstmatig vulmateriaal. De tand is
dan "dood".
De tijdsduur vanaf fractuur tot afsterven van het pulpaweefsel is per hond verschillend en
hangt sterk af van de leeftijd en het ras van de hond, de conditie (die bij de meeste
pakwerkhonden wel goed zal zijn) en de plaats en vorm van de fractuur.
In het algemeen heeft een behandeling die binnen enkele dagen na het optreden van de
fractuur wordt ingesteld de beste kansen van slagen.
Deel 2
|